Түркістан қаласында табиғи апаттардың ішінде су тасқыны айрықша қауіптің бірі болып саналады. Әсіресе көктем айларында таудан ағатын қар суы мен нөсер жаңбыр кезінде су деңгейінің күрт көтерілу қаупі бар. Соңғы жылдары жауын-шашын мөлшерінің артуы және климаттық өзгерістер жағдайды күрделендіріп отыр. Осыған байланысты қала аумағында ірі инфрақұрылымдық жоба – Шаға каналының құрылысы жүргізілуде.
Канал құрылысы үш кезеңнен тұрады және бүгінгі таңда оның 90 пайызы аяқталған. Нысанның негізгі мақсаты – таудан ағатын тасқын суларды қала аумағынан қауіпсіз өткізу, тұрғын үйлерді, әлеуметтік нысандарды және инфрақұрылымды су басудан қорғау. Шаға каналының су өткізу қабілеті 22 текше метрді құрайды. Бұл көлем ықтимал мол суларды өткізуге жеткілікті. Арнаның өткізу қабілеті инженерлік есептеулер негізінде таңдалып, кез келген төтенше жағдайда да сенімді жұмыс істеуге лайықталған.
Құрылыс барысында заманауи гидротехникалық шешімдер қолданылуда. Каналдың беткі бөлігі бетон плиталармен қапталып, берік арна жасалды. Бұл тек суды реттеп қана қоймай, топырақтың шайылып кетуіне тосқауыл болады. Сонымен қатар, арна бойына арнайы тоспалар мен реттегіш құрылғылар орнатылып, судың ағысы бақыланып отырады. Мұндай инженерлік шешімдер су тасқынының алдын алуда тиімділікті арттырады.
Түркістан қаласы Төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері бұл жобаның іске асуына тікелей атсалысуда. Олар құрылыс барысын бақылап қана қоймай, нысан толық пайдалануға берілгеннен кейін оның жағдайын жүйелі түрде тексеріп, күтіп-ұстау жұмыстарын жүргізеді. Құтқарушылардың пікірінше, мұндай нысандарды салумен бірге тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстарын да қатар жүргізу маңызды. Сол себепті ТЖБ қызметкерлері көктемгі кезеңде халыққа қауіпсіздік ережелерін түсіндіріп, төтенше жағдай орын алған кезде эвакуациялау тәртібі мен алғашқы әрекеттерді түсіндіруді дәстүрге айналдырған.
Қала тұрғындары да бұл жобаның маңыздылығын жақсы түсінуде. Бұрын жауын-шашын көп түскен жылдары кейбір шағын аудандар мен көше бойындағы үйлерді су басып, айтарлықтай қиындықтар туғызатын. Ал Шаға каналының толық іске қосылуы мұндай қауіп-қатерді айтарлықтай азайтады. Бұл өз кезегінде тұрғындардың әлеуметтік тұрмысын жақсартуға да оң әсер етеді.
Қаланың әкімдігі мен төтенше жағдайлар қызметі мұндай инфрақұрылымдық жобаларға ерекше көңіл бөліп отыр. Өйткені қала жылдан-жылға өсіп, жаңа тұрғын үйлер, әлеуметтік нысандар мен өндірістік аймақтар салынуда. Халық санының артуы инфрақұрылымға түсетін жүктемені көбейтеді. Сондықтан инженерлік қорғау жүйелерін дер кезінде салу – болашақтағы қауіптің алдын алу үшін жасалған нақты қадам.
Су тасқыны тек материалдық шығын әкеліп қана қоймайды, ол адамдардың өміріне де тікелей қауіп төндіреді. Осы тұрғыдан алғанда, Шаға каналы Түркістан қаласының қауіпсіздігін қамтамасыз ететін стратегиялық нысан болып отыр. Жоба толық аяқталғаннан кейін қала тұрғындары көктемгі су тасқынынан келетін қатерден қорғалады.
Қорытындылай келе, Түркістан қаласында жүргізіліп жатқан Шаға каналының құрылысы – төтенше жағдайлардың алдын алуға бағытталған кешенді жұмыстың бір бөлігі. Қазірдің өзінде құрылыстың 90 пайызы аяқталып, нысан таяу уақытта пайдалануға берілмек. Бұл жоба қала тұрғындарының қауіпсіздігін арттырып қана қоймай, Түркістанның тұрақты дамуына да серпін береді. Су тасқынының алдын алу – мемлекеттің, жергілікті биліктің және төтенше жағдайлар қызметінің басты міндеттерінің бірі. Шаға каналының іске қосылуы осы міндеттің нақты орындалуының айқын дәлелі болып табылады.
