2024 жылғы 27 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Президенті есірткі құралдарының заңсыз айналымына қарсы іс-қимылға қатысты бірқатар заңнамалық актіге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Заңға қол қойды. Қабылданған түзетулер қылмыстық жауапкершілік жүйесін жақсартуға және қылмыстық құқық бұзушылықтың сипатына қарай жазаларды саралауға бағытталған. ҚР ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары Қуандық Әлжанов ОКҚ алаңында есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл шаралары, сондай-ақ осы саладағы заңнамалық бастамалар туралы толығырақ айтып берді, деп хабарлайды No-comment.kz - Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметіне сілтеме жасап.
Қабылданған заңға сәйкес, ҚР ҚК-нің қолданыстағы 297-бабы есірткі сатушыларға, оның ішінде құқық бұзушылық алғаш рет жасалған жағдайда «есірткіні жасырып қойып кетушілер» үшін қылмыстық жауапкершілік сақталады және бұл есірткі заттарын жасамай, өңдемей және өндірмей өткізуге қатысты.
«Егер қарапайым тілмен түсіндірсек, бұл жерде есірткі бизнесін ұйымдастырушылармен (есірткі) таратушылардың жауапкершілігі ажыратылады. Егер олар бұрын бір бап бойынша жазаға тартылса және олардың жауапкершілігі бірдей болса, Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша ІІМ және мемлекеттік органдармен, сондай-ақ депутаттық корпуспен бірлесіп, есірткі дайындау, өңдеу және өндірумен айналысатын адамдардың жауапкершілігі қатаңдатылатын және байланыссыз тәсілмен есірткі тарататын адамдар – «есірткіні жасырып қойып кетушілер» үшін жауапкершілік жеңілдетілетін түзетулер әзірледі», – деді Қуандық Әлжанов баспасөз мәслихатында.
Спикердің айтуынша, 1-бөлім бойынша енді 5 жылдан 8 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған, бұл бұрын 5 жылдан 10 жылға дейінгі жаза қарастырған ең жоғары мерзімнен едәуір төмен. Сонымен бірге, 2-бөлім бойынша 6
жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған, бұрын 6 жылдан 12 жылға дейін болған. 3-бөлім бойынша 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған, бұрын 10 жылдан 15 жылға дейін болған.
«Бұл қылмыскерлердің жасын, мән-жайларды ескеруге деген ұмтылыс, әсіресе, олар жас болса, бұл заңды бірінші рет бұзған қылмыскерлерге адамгершілікпен қарауға мүмкіндік береді. Есірткіні жасырып қойып кетушілер , яғни есірткі таратушылар үшін жаза мерзімін қысқарта отырып, заңда соттардың шартты түрде мерзімінен бұрын босатуды одан әрі қолдану, сондай-ақ жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жұмсақ түрмен ауыстыру мүмкіндігі көзделеді. Бұл тәсіл қазір бас бостандығынан айыру орындарында жүрген жас сотталғандарға ертерек бостандыққа шығуға және жаңа өмір бастауға мүмкіндік береді», – деді Қуандық Әлжанов.
Сондай-ақ спикер осы санаттағы қылмыстар үшін жазалау мерзімдерін қысқарту жазаның пропорционалдылығын теңестіруге, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылғаннан кейін сотталғандардың әлеуметтік бейімделуін барынша жеделдетуге және олардың криминалитетпен бірігуін болдырмауға мүмкіндік беретінін атап өтті.
