Төтенше жағдайлардың алдын алу мен оның зардаптарын азайтуда ауа райы туралы нақты және дер кезінде берілген ақпараттың маңызы зор. Түркістан қаласында бұл бағыттағы жұмыстармен кәсіби синоптиктер айналысады. Олар — табиғаттың тосын мінезін күні бұрын болжай отырып, түрлі қызметтер мен халықты ескерту арқылы адам өмірін, мүлік пен инфрақұрылымды қорғауға көмектесетін мамандар.
Ауа райын бақылау және болжау — күрделі ғылыми-тәжірибелік жұмыс. Түркістан облысы климаттық тұрғыдан ерекше өңір саналады. Мұнда жаз айларында аптап ыстық пен құрғақшылық, көктемде су тасқыны мен нөсер жауын, ал күз-қыс мезгілінде тұман мен қатты жел жиі байқалады. Осындай жағдайларда Түркістан қаласының төтенше жағдайлар қызметтері мен синоптиктердің тығыз байланысы ауа райы қауіптерін басқарудың басты тетігіне айналды.
Қазіргі таңда Түркістан қаласында жұмыс істейтін синоптикалық орталықтар автоматтандырылған бақылау құралдарымен, радарлармен, спутниктік мәліметтермен, метеостанциялармен жабдықталған. Бұл — нақты әрі жедел метеорологиялық ақпарат беруге мүмкіндік береді. Ауа температурасы, ылғалдылық, желдің жылдамдығы мен бағыты, атмосфералық қысым және жауын-шашын мөлшері секілді параметрлер күн сайын өлшеніп, арнайы жүйеге енгізіледі.
Синоптиктердің жұмысы тек деректер жинаумен шектелмейді. Олар ауа райының динамикасын математикалық модельдер арқылы сараптай отырып, бірнеше күн, тіпті апта бұрын да белгілі бір табиғи құбылыстың туындауын болжай алады. Егер дауыл, шаңды боран, нөсер, су тасқыны немесе аномальды ыстық күтілсе, олар бұл ақпаратты жедел түрде Түркістан қаласы Төтенше жағдайлар басқармасына жолдайды. Ал басқарма өз кезегінде бұл деректі тұрғындарға, мектептерге, мекемелерге, әкімдіктерге таратады.
Мысалы, 2024 жылы Түркістан қаласында қатты жел соғуы мүмкін деген болжам берілген сәтте, синоптиктердің ескертуі негізінде ТЖ басқармасы жедел әрекет етіп, халыққа хабарландыру жариялап, қажетті қызметтер кезекшілікке қойылды. Соның арқасында көптеген шығынның және адам өміріне қауіпті жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік туды.
Сондай-ақ, синоптикалық қызметтің тағы бір маңызды бағыты — су тасқыны қаупін болжау. Қар еру кезеңінде немесе көктемгі нөсерлер кезінде су деңгейінің күрт көтерілуі Түркістандағы кейбір арналар мен арықтарда қауіп төндіреді. Мұндай жағдайларда алдын ала берілген болжам бойынша құтқару бөлімшелері дайындалып, қажетті техника мен мамандар тиісті орындарға жіберіледі.
Бүгінде Түркістандағы метеоқызмет заманауи ақпараттық технологияларды кеңінен қолдануда. Халық арасында танымал болған "Қазгидромет" мобильді қосымшасы арқылы кез келген адам ауа райы болжамын онлайн көре алады. Сонымен қатар, төтенше жағдайлар туралы SMS-хабарламалар да синоптиктер мен ТЖМ-нің бірлескен жүйесі арқылы іске асады.
Білім беру мекемелерінде, мектептер мен колледждерде синоптиктер мен құтқарушылардың қатысуымен табиғи құбылыстар туралы түсіндіру сабақтары ұйымдастырылады. Бұл оқушылардың ауа райына бейімделу, қауіпсіздік ережелерін сақтау дағдыларын қалыптастыруға көмектеседі. Әсіресе, желді күндері биік ғимараттар мен ағаштардың жанында жүру ережелері, су тасқыны кезінде әрекет ету тәртібі егжей-тегжейлі түсіндіріледі.
Синоптиктер мен төтенше жағдайлар қызметтерінің үйлесімді жұмысы — Түркістан қаласының тұрғындарын табиғи апаттардан қорғаудың негізі. Бұл байланыс уақытылы ескерту, жедел әрекет және дұрыс шешім қабылдауға жол ашады. Қауіптің алдын алудағы осындай жүйелі жұмыс – қауіпсіз қоғамның кепілі.
Қорыта айтқанда, синоптиктер – тек ауа райын болжаушылар емес, олар – өміріміздің тыныштығын қамтамасыз ететін көрінбейтін күзетшілер. Олардың әрбір болжамы – жүздеген адамның тағдырына әсер етуі мүмкін. Сондықтан бұл саладағы кәсібилік, дәлдік және жауапкершілік – ең басты құндылық болып қала береді.
