Түркістан облысында қоршаған ортаны қорғау бағытында нақты шаралар қабылданып, өңірдің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Бұл туралы Түркістан облысы бойынша экология департаменті басшысының орынбасары Нұрбек Садықов брифинг барысында мәлімдеді. Оның айтуынша, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында облыс аумағында 43 нысанға бақылау жүргізіліп, бірқатар заңбұзушылықтар анықталған. Соның нәтижесінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы 358 іс қозғалып, жалпы сомасы 506,7 миллион теңге айыппұл салынған. Бұл — тек экологиялық нормаларды сақтау емес, қоғамдық жауапкершілікті арттырудың маңызды көрсеткіші.
Атқарылған жұмыстардың бір бағыты — облыс көлемінде заңсыз карьерлер мен рұқсатсыз пайдалы қазбаларды өндіру фактілеріне қатысты болды. Мониторинг нәтижесінде осындай 247 жағдай тіркеліп, 97 жеке тұлғаға 3,3 миллион теңге көлемінде айыппұл салынды. Бұл көрсеткіш табиғат ресурстарын бей-берекет пайдалануға жол бермеу мақсатында бақылау шараларының нәтижелі орындалып жатқанын аңғартады. Сонымен қатар, арнайы «Геопортал» жүйесінің көмегімен облыс аумағында рұқсатсыз қалдық тастау орындары анықталып, олардың 84-і жойылған. Бұл жұмыс әлі де жалғасуда және жыл соңына дейін қалған орындарды да толық тазарту жоспарланған.
Облыс тұрғындарының экологиялық мәдениетін арттыру және қоғамды табиғатты қорғауға жұмылдыру мақсатында биыл «Жер сағаты» секілді республикалық акциялар өткізілді. Акцияларға 732 мыңнан астам адам қатысып, 4352 техника жұмылдырылды. Жалпы, осы шаралар барысында 12 мың тоннадан астам қоқыс шығарылып, облыс тазалығының жақсаруына айтарлықтай үлес қосылды. Бұл көрсеткіштер жергілікті халықтың экологиялық бастамаларға белсенді қатысып жатқанын көрсетеді.
Түркістан облысында соңғы жылдары ағаш отырғызу жұмыстары да жүйелі түрде қолға алынған. Биылдың өзінде өңір бойынша 509 мың дана ағаш көшеті отырғызылған. Бұл — экожүйені қалпына келтіру, ауа сапасын жақсарту және өңірдің климаттық жағдайына оң әсер етудің маңызды қадамы. Тұрақты түрде жүзеге асырылып жатқан бұл жұмыстар облыстың жасыл белдеуін ұлғайтуға бағытталған және келешекте оның тиімділігі айқын сезілетін болады.
Су ресурстарының сапасын бақылау да өңір экологиясының ажырамас бөлігі. Осы бағытта Машат, Келес, Бадам, Арыс, Ленгір және трансшекаралық Сырдария өзендерінен 47 су сынамасы алынып, зерттеу жүргізілген. Нәтижесінде жоғары немесе экстремалды ластану деректері тіркелмеген. Бұл — су көздерінің қазіргі уақытта салыстырмалы түрде қауіпсіз екенін көрсетеді. Сонымен бірге, топырақтың сапасына қатысты 32 сынама алынып, 75 зерттеу жасалған. Бұл нәтижелер де топырақтың ластану деңгейінің шектен тыс еместігін көрсетті.
Айта кету керек, соңғы жылдары Түркістан облысында өндірістік және тұрмыстық қалдықтармен күрес — басым бағыттардың бірі болып отыр. Өндіріс көлемінің артуы, урбанизация және халық санының өсуі қалдық көлемінің ұлғаюына әкеліп отыр. Осы ретте, экология департаменті мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен шаралары өңірдің табиғи байлығын сақтап, келер ұрпаққа таза орта қалдыруды көздейді.
Түркістан облысының экологиялық жағдайы — тек жергілікті емес, республикалық деңгейдегі маңызды мәселе. Осы орайда, экология департаментінің атқарып жатқан жүйелі жұмыстары — аймақтың тұрақты дамуына бағытталған нақты қадам. Заңсыз қоқыс полигондарын жою, карьерлерді бақылау, су мен топырақ сапасын тексеру, жасыл желек отырғызу сияқты шаралар — экологиялық тепе-теңдікті сақтаудың негізгі элементтері. Ал халықтың бұл шараларға белсенді қатысуы — экологиялық сана қалыптастырудағы оң өзгерістің белгісі.
