Өндірістік кәсіпорындар кейде бір-бірінен аз ғана ерекшеленетін көптеген өнім түрін шығарады. Әр тапсырысқа бөлек өлшем, материал немесе бөлшек қолдану өндірісті күрделендіріп, қосымша шығын туындатуы мүмкін. Сондықтан өнімнің негізгі сипаттамаларын мүмкіндігінше біріздендіру кәсіпорын тиімділігін арттырудың маңызды тәсілдерінің бірі саналады.
Шымкенттегі шағын және орта өндіріс орындары үшін бұл мәселе әсіресе тапсырыспен жұмыс істеген кезде өзекті. Клиенттердің қажеттілігі әртүрлі болғанымен, өнімнің барлық бөлігін жеке дайындау міндетті бола бермейді.
Біріздендіру дегеніміз – бірнеше өнім түрінде қолдануға болатын ортақ өлшемдерді, бөлшектерді немесе материалдарды белгілеу. Бұл кәсіпорынға ассортиментті сақтай отырып, өндірістік процесті жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Мысалы, кәсіпорын әртүрлі дайын бұйым шығарғанымен, олардың белгілі бір бөлшектерін ортақ стандарт бойынша дайындай алады. Нәтижесінде әр тапсырыс үшін жаңа материал іздеу немесе жабдықты қайта баптау қажеттілігі азаюы мүмкін.
Мұндай тәсіл шикізат сатып алуды да жеңілдетеді. Бірнеше өнімге бірдей материал қолданылса, кәсіпорын қажетті көлемді алдын ала есептеп, сатып алу процесін тиімді ұйымдастыра алады.
Өндірістегі қалдық көлеміне де оң әсер болуы ықтимал. Материал өлшемдері алдын ала келісілген жағдайда оны кесу, өңдеу және пайдалану тәртібін жоспарлау жеңілдейді.
Сонымен қатар ортақ бөлшектерді қолдану дайын өнімді жөндеу немесе ауыстыру кезінде пайдалы. Кәсіпорын әр өнім үшін жеке қосалқы бөлшек сақтамай, бірнеше үлгіге сәйкес келетін элементтерді пайдалана алады.
Дегенмен біріздендіру өнім сапасы мен тұтынушы талабына кері әсер етпеуі тиіс. Егер белгілі бір тапсырыс ерекше өлшемді немесе техникалық шешімді қажет етсе, кәсіпорын оны жеке қарастырғаны дұрыс.
Сондықтан алдымен қандай бөлшектерді ортақ етуге болатынын анықтау маңызды. Бұл үшін өнімдердің құрылымы, пайдаланылатын материалдар және өндірістік операциялар салыстырылады.
Біріздендіруді кезең-кезеңімен енгізу тиімді. Кәсіпорын алдымен жиі қолданылатын бөлшектерден бастап, олардың өндіріс уақыты мен шығынға әсерін бағалай алады.
Шымкент кәсіпорындары үшін өнім өлшемдері мен бөлшектерін біріздендіру өндірісті ұйымдастырудың қосымша мүмкіндігін қалыптастырады. Ортақ шешімдерді пайдалану шикізат шығынын азайтып, тапсырыстарды орындауды жеңілдетуге және жергілікті өндірістің ішкі нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін нығайтуға жағдай жасайды.
