Түркістанда ағын су тапшылығын шешу жолдары жүйелі түрде қолға алынуда

Түркістанда ағын су тапшылығын шешу жолдары жүйелі түрде қолға алынуда

Түркістан облысында ауыл шаруашылығы саласын дамытуда су ресурстарының тиімді пайдаланылуы басты назарда. Соңғы жылдары егістік көлемінің ұлғаюымен қатар, суға деген сұраныс та арта түсуде. Биыл өңірде 890 мың гектар жерге ауыл шаруашылығы дақылдары егілсе, оның 552 мың гектары — суармалы алқаптар. Бұл көрсеткіштің өзі өңірде ағын суға деген қажеттіліктің жылдан-жылға өсіп келе жатқанын дәлелдейді.

Өңір әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбековтың айтуынша, вегетациялық маусымда егістікке қажетті су көлемі фермерлердің сұранысына сәйкес босатылып, нақты кесте бойынша реттелген. Суару жұмыстары ауыл шаруашылығы өндірушілерімен келісілген графикке сәйкес жүргізіліп, кезектілік тәртібімен орындалуда. Бұл — дақылдардың жойылып кетуінің алдын алып, өнім көлемін сақтауда маңызды фактор.

Ағын су тапшылығын тұрақты шешу мақсатында ірі инфрақұрылымдық жобалар жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, «Бәйдібек ата» және «Боралдай» су қоймаларының құрылысы қолға алынды. Бұл нысандар толық пайдалануға берілгеннен кейін «Бөген» су қоймасына қосымша 113 млн текше метр су жеткізіліп, өңірдегі су тапшылығы біршама жеңілдемек. Аталған жобаларға 5,4 млрд теңге көлемінде қаржы бөлу ұсынылып отыр.

Сонымен қатар, биыл облыста су үнемдеу технологияларын 27 мың гектар жерге енгізу жоспарланған болатын. Алайда нақты көрсеткіш 59 мың гектарға жетіп отыр. Бұл — шаруалардың жаңашыл әдістерге бет бұрып, ресурстарды тиімді қолдануға ұмтылып отырғанын көрсетеді. Тамшылатып және жаңбырлатып суару секілді технологиялар жердің құнарын сақтап қана қоймай, су шығынын айтарлықтай азайтады.

Өңірде ағын судың 63 пайызы көршілес елдердің аумағынан келетінін ескерсек, трансшекаралық өзендердің әлеуетін дұрыс пайдалану да стратегиялық маңызды міндетке айналып отыр. Мәселен, Жетісай мен Мақтаарал аудандарының 140 мың гектар егістігі көрші елден келетін «Достық» каналы арқылы суарылады. Бұл ретте халықаралық келісімдер мен шекарааралық кооперацияның да маңызы арта түсуде.

Түркістан облысында қазіргі таңда 25 су қоймасы, 1 су реттегіш және 269 канал бар. Осы нысандардың тозу деңгейі бұрын 76 пайызға жетсе, күрделі жөндеу жұмыстары нәтижесінде бұл көрсеткіш 50 пайызға дейін төмендемек. Тозығы жеткен инфрақұрылымдарды жаңарту арқылы 400 мың гектар егістікке ағын суды жеткізу мүмкіндігі артып, қосымша 200 млрд теңгенің ауыл шаруашылығы өнімі өндірілетін болады.

Түркістан өңірінің аграрлық әлеуеті зор. Алайда оны тиімді пайдалану үшін суды үнемдеу мен инфрақұрылымды жаңарту — басты шарт. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар жалғаса бермек.

Қазір оқылып жатыр

Толығырақ

9 февраля 2026 года в Национальной академической библиотеке РК в городе Астане по инициативе Клуба главных редакторов Республики Казахстан состоялся круглый стол на...