Кәсіп бастау кезінде кәсіпкерлер көбіне сатылым көлеміне назар аударады. Түсімнің артуы бизнестің жақсы дамып жатқанын көрсететіндей көрінеді. Алайда кәсіпорынның нақты жағдайын түсіну үшін қанша табыс түскенін ғана емес, сол табысты қалыптастыруға қанша қаражат жұмсалғанын да білу қажет. Сондықтан шығынды сауатты басқару кәсіпкерліктің тұрақтылығы үшін маңызды.
Шағын бизнесте күнделікті шығындардың әрқайсысы нәтижеге әсер етеді. Ғимаратты жалға алу, коммуналдық төлем, шикізат, тасымалдау, қызметкерлер еңбекақысы, жарнама және жабдыққа қызмет көрсету секілді шығындар жүйелі бақылауды қажет етеді. Олардың бір бөлігінің негізсіз өсуі сатылым жақсы болғанның өзінде кәсіптің табыстылығын төмендетуі мүмкін.
Бұл жерде шығынды қысқарту мен үнемдеуді шатастырмаған жөн. Арзан шикізат сатып алып, өнім сапасын төмендету немесе қажетті маманнан бас тарту қысқа мерзімде қаражат үнемдегенімен, кейін клиент жоғалтуға әкелуі ықтимал. Тиімді басқарудың мақсаты – қажетті шығынды сақтап, нәтижесіз шығынды анықтау.
Шымкенттегі шағын және орта бизнес үшін бұл әсіресе бәсекелестік жағдайда маңызды. Кәсіпкер бағаны шексіз көтере алмайды, өйткені тұтынушыда таңдау бар. Сондықтан табыстылықты арттырудың бір жолы ішкі процестерді дұрыс ұйымдастыру болып табылады.
Мысалы, қорды шамадан тыс жинау кәсіпкердің айналым қаражатын тауарға байлап қояды. Ал жеткіліксіз қор сұраныс болған кезде өнімнің болмауына әкеледі. Сол сияқты тиімсіз тасымалдау немесе пайдаланылмайтын қызметтерге тұрақты төлем жасау да бизнестің қаржысына салмақ түсіреді.
Шығын құрылымын түсінетін кәсіпкер бағаны да негізді белгілей алады. Ол әр өнім немесе қызметтің өзіндік құнын біліп, қандай бағыт табыс әкелетінін және қайсысын қайта қарау қажеттігін анықтайды. Бұл бизнесті эмоцияға емес, нақты есепке сүйеніп басқаруға мүмкіндік береді.
Қаладағы кәсіпкерлік мәдениеттің өсуі қаржылық тәртіптің қалыптасуымен қатар жүруі тиіс. Өз қаржысын дұрыс басқара алатын кәсіпорын нарықтағы уақытша өзгерістерге төзімді келеді.
Шымкент кәсіпкерлері үшін тиімділікке ұмтылу бизнесті шектеу емес, керісінше оның болашақ мүмкіндігін кеңейту тәсілі. Шығыны бақылауда тұрған кәсіпорын жаңа жабдыққа, қызметкерлерге немесе дамуға қаражат бағыттай алады.
