Түркістан қаласындағы Қолөнершілер орталығында өткен кезекті азық-түлік жәрмеңкесінде тауарлар нарықтағы бағадан 30–50 пайызға төмен сатылды. Жәрмеңке әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасын тұрақтандыру және тұрғындарға отандық өнімді қолжетімді бағамен ұсыну мақсатында ұйымдастырылды. Сауда алаңына ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер, «Түркістан» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы және жергілікті кәсіпкерлер өз өнімдерін шығарды. Қала тұрғындары күнделікті қажет тауарды бір жерден сатып алса, өндірушілер өнімін делдалсыз өткізуге мүмкіндік алды. Тұрғын сатып алатын азығына жұмсайтын шығынын азайта алады, ал өндіруші тауарын қалада кім және қандай көлемде алатынын байқайды.
Саудаға картоп, сәбіз, пияз бен қырыққабат, сондай-ақ ет және сүт өнімдері қойылды. Күнделікті тұтынатын осы тауарларға сұраныс жоғары болды. Бірнеше түрлі азық-түлік алатын отбасы үшін әр тауар бағасының айырмасы жалпы шығыннан көрінеді. Мысалы, үйіне бірнеше күнге жететін көкөніс алуға келген тұрғын ет пен сүт өнімдерін де сол жерден таңдай алады. Сатып алушы бір реттік ірі сатып алуды жоспарламаса да, жиі тұтынатын азығын бір жерден салыстырып, өзіне қажет мөлшерде алады.
Өндіруші үшін жәрмеңке қаладағы тұтынушымен тікелей сөйлесуге жағдай жасайды. Әдеттегі жеткізілім кезінде кәсіпкер көбіне қанша тауар өткізілгенін біледі. Ал өзі сауда жасағанда тұрғындардың қай өнімді жиі сұрайтынын, қандай көлемде алатынын және неге бір тауарды екіншісінен артық көретінін аңғарады. Мысалы, көкөніс өсіруші бір сатып алушының картопты бірнеше келіден алатынын, енді бірінің пияз бен сәбізді аз мөлшерде бірге іздейтінін байқауы мүмкін. Мұндай мәлімет келесі жәрмеңкеге өнім дайындағанда оның түрі мен көлемін сұранысқа қарай жоспарлауға көмектеседі.
Тікелей саудада соңғы бағаға әсер ететін шығындар да басқаша қалыптасады. Өндіруші тауарын делдалсыз ұсынғанда, өнімді қайта сатуға байланысты үстеме баға қосылмайды. Дегенмен өнімді іріктеу, қаптау, қалаға жеткізу және сауда орнында сақтау шығыны қалады. Мәселен, көкөністі көлікке тиегенге дейін сұрыптау керек болса, ет пен сүт өнімдеріне тиісті сақтау жағдайы қажет. Осындай шығындарды ескерген кәсіпкер өзіне де, сатып алушыға да қолайлы бағаны есептей алады. Бұл әсіресе қалаға алғаш рет өнім әкелетін шағын шаруашылық үшін маңызды.
Бағаны тұрақтандыру тұрғысынан жәрмеңке тұрғындарға сауда жасайтын қосымша орын ұсынады. Бір алаңға бірнеше сатушы шыққанда, сатып алушы тауардың бағасын, сапасын және қаптамасын сол жерде салыстырады. Жәрмеңкеде тіркелген 30–50 пайыздық айырма сол күнгі саудаға қатысты. Қалада бағаның тұрақты болуына өнімнің жүйелі жеткізілуі мен сауда орындарындағы ұсыныстың жеткілікті болуы да әсер етеді. Сондықтан өндіруші үшін сұранысты байқаумен қатар, сол сұранысқа сай өнімді қашан және қанша көлемде жеткізе алатынын бағалау маңызды.
Сауда алаңындағы ұсынысты жоспарлауда ұйымдастырушылар үшін де ескеретін жайт бар. Мысалы, жиі сұралатын көкөніс ерте таусылса, жәрмеңкеге кешірек келген тұрғын оны сол бағамен ала алмайды. Ал тез бұзылатын өнімді сұраныстан артық әкелу сатушыға қосымша шығын келтіруі мүмкін. Қай тауардың ерте өтіп кеткенін және қайсысының сатылмай қалғанын білу келесі жолы жеткізілімді үйлестіруге көмектеседі. Осындай есеп өндірушілерге қажет қорды дайындауға, ал ұйымдастырушыларға сауда алаңындағы тауар түрлерін толықтыруға негіз бола алады. Бұл кезде әр өнімнің сақтау мерзімі мен оны тасымалдау мүмкіндігі де ескеріледі.
Жәрмеңкеде басталған байланыс кейінгі саудаға да ұласуы мүмкін. Өнім көңілінен шыққан сатып алушы оны келесі жолы қайдан табуға болатынын сұрайды. Ал өндіруші үшін осындай сұрақ қалада өз тауарына тұрақты сұраныс қалыптаса алатынын байқауға мүмкіндік береді. Мәселен, сүт өнімін сатушы сатып алушылардың белгілі бір өнімді қайта іздейтінін байқаса, оны Түркістандағы дүкендерге шағын көлемде жеткізу мүмкіндігін қарастыра алады. Сол кезде өнімнің қанша уақытта сатылатыны, сақтау мерзімі және жеткізу жиілігі тұрақты саудаға көшуге болатынын бағалауға көмектеседі.
Түркістан үшін мұндай сауданың экономикалық маңызы өңірде өндірілген азық-түліктің қаладағы тұтынушыға жетуінен көрінеді. Шағын шаруашылық өнімін өткізетін қосымша орын тапса, келесі жолғы жеткізілімді сатып алушылардың нақты сұранысына сүйеніп жоспарлай алады. Қала тұрғыны үшін мұның пайдасы күнделікті азыққа жұмсайтын қаражатынан, сондай-ақ өнімді қай өндірушіден алатынын өзі таңдай алуынан байқалады. Қолөнершілер орталығындағы жәрмеңкеде осы екі мүдде тоғысты. Тұрғындарға қажетті тауар қолжетімді бағамен ұсынылды, ал жергілікті өндірушілер өз өнімін қалалық нарықта тікелей таныстырып, тұтынушылардың сұранысын байқады.
